Forum 2026

“Müzakirədən öhdəliyə, əlaqədən əməkdaşlığa” prinsipinə əsaslanan, nəticəyönümlü və strateji əməkdaşlıq platforması.

Diqqət !!! Bu konsepsiya və gündəlik hələlik bir təklifdir
və müzakirələr vasitəsilə tam şəkildə hazırlanıb təsdiq edilməlidir!
DRAFT

Tarix və məkan

Nə zaman və harada

Tarix
Dekabr 2026
Məkan
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin binası (“İsmailiyyə” binası).
Bakı şəhəri, Səbail rayonu, İstiqlaliyyət küçəsi 10
I. Konsepsiya

Strateji əsaslandırma və məqsədlər

1. Əsaslandırma

2024-cü ildə keçirilmiş I Forum xaricdə yaşayan azərbaycanlı alimlərin potensialının müəyyənləşdirilməsi və ilkin əlaqələrin qurulması baxımından mühüm mərhələ olmuşdur. Sonrakı dövrdə Dünya Azərbaycanlı Alimlər Birliyinin (DAAB) İdarə Heyəti və üzvləri ilə I Forumda iştirak etmiş universitetlərin əksəriyyəti arasında onlayn görüşlər keçirilmiş, prioritet istiqamətlər müəyyənləşdirilmiş və onların icrası üçün əlaqələndiricilər təyin olunmuşdur. II Forum bu prosesin məntiqi davamı kimi əməkdaşlığın institusional və strateji mərhələyə keçidini təmin etməyi hədəfləyir.

2. Forumun əsas məqsədi

  • Xaricdə fəaliyyət göstərən azərbaycanlı alimlərin bilik və təcrübəsinin Azərbaycan elmi və təhsil mühitinə sistemli inteqrasiyası;
  • Mövcud əlaqələrin konkret layihələrə transformasiyası;
  • Universitetlər və elmi qurumlarla uzunmüddətli tərəfdaşlıqların qurulması.

3. Strateji yanaşma

II Forumun əsaslandığı prinsip: “Müzakirədən öhdəliyə, əlaqədən əməkdaşlığa” keçid.

4. Strateji hədəflər

  • Konkret əməkdaşlıq layihələrinin razılaşdırılması;
  • Universitetlər üzrə əməkdaşlıq layihələrinin hazırlanması;
  • Hər bir layihə üzrə məsul şəxslərin müəyyənləşdirilməsi;
  • İcra planlarının hazırlanması;
  • Diaspor alimlərinin iştirakını təmin edən dayanıqlı fəaliyyət mexanizminin formalaşdırılması.

5. İştirakçılar

DAAB üzvləri
Azərbaycan universitetlərinin rəhbərliyi və nümayəndələri
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası
Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyi
Azərbaycan Respublikası Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi

6. Forumun strukturu

1-ci gün — Strateji mərhələyə keçid
  • Müzakirə mövzularının müəyyənləşdirilməsi;
  • İşçi qrupların formalaşdırılması və fəaliyyətə başlaması.
2-ci gün — Praktiki əməkdaşlıq
  • Universitetlər və AMEA nümayəndələri ilə işçi görüşlər;
  • Layihələrin konkretləşdirilməsi və razılaşdırılması.

7. Gözlənilən nəticələr

  • Konkret layihələr və əməkdaşlıq sənədləri;
  • Koordinator şəbəkəsinin formalaşması;
  • Uzunmüddətli əməkdaşlıq modeli.

8. Nəticə

II Forumun əsas fərqləndirici xüsusiyyəti onun praktiki nəticələrə yönəlmiş əməkdaşlıq platforması olmasıdır.

II. Gündəlik proqram

Agenda

1-ci gün 09:00–17:00

Günün hədəfi: müzakirə mövzularının müəyyənləşdirilməsi və universitetlər ilə AMEA nümayəndələrinin (əsas aparıcı qüvvə — driving force) bu mövzular ətrafında birgə işçi müzakirələrinin təşkili. Mövzular əməkdaşlıq memorandumlarında əks olunmuş istiqamətlər və ya konseptual mövzular (Qeydlər bölməsi, A–F bəndləri) əsasında müəyyən edilir.

09:00–10:15
Heydər Əliyev Memorialının və Şəhidlər Xiyabanının ziyarəti
10:15–11:00
İştirakçıların qeydiyyatı
11:00–13:00
Protokol çıxışları
  • DAAB İdarə Heyətinin sədri professor Məsud Əfəndiyevin hesabat çıxışı:
    • 2026-cı ilin yanvarında Prezidentin sərəncamı ilə “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunmuş DAAB üzvlərinin qısa təqdimatı;
    • DAAB-ın 2024–2026-cı illərdəki fəaliyyətinə dair təqdimat.
  • Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Fuad Muradovun çıxışı;
  • Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayevin çıxışı;
  • AMEA prezidenti akademik İsa Həbibbəylinin çıxışı;
  • DAAB ilə onlayn görüşlər keçirmiş və memorandum imzalamış universitet rektorlarının çıxışları.
13:00–14:00
Nahar fasiləsi
14:00–17:00
Müzakirələr
15:15–15:45 — çay/qəhvə fasiləsi
Günün nəticəsi: ilkin layihə ideyalarının formalaşması.

2-ci gün 10:00–17:00

Günün hədəfi: universitet və AMEA nümayəndələri (əsas aparıcı qüvvə — driving force) ilə görüşlərin davam etdirilməsi, konkret layihələrin detallaşdırılması və əməkdaşlıq razılaşmalarının hazırlanması.

10:00–13:00
Müzakirələr
11:15–11:45 — çay/qəhvə fasiləsi
13:00–14:00
Nahar fasiləsi
14:00–16:00
Müzakirələr
15:15–15:45 — çay/qəhvə fasiləsi
16:00–17:00
Nəticələrin yekunlaşdırılması və təqdimatı
19:00
Rəsmi ziyafət
Günün nəticəsi:
  • Konkret layihələr;
  • Məsul şəxslər;
  • İcra planları.
III. Qeydlər

Alternativ məkan və müzakirə modeli seçimi

Alternativ məkan

Forumun keçirilməsi üçün AMEA-nın Hüseyn Cavid prospektində yerləşən binasının seçilməsi daha məqsədəuyğun olardı. Bu məkan Heydər Əliyev Memorialına və Şəhidlər Xiyabanına, eləcə də BDU, ATU və AMEA-nın institutlarına yaxın yerləşir. Bakı şəhərində mövcud tıxac problemi nəzərə alındıqda, iştirakçıların məkandan-məkana daşınmasına ehtiyac xeyli azalır və bununla da vaxt itkisinin minimuma endirilməsi təmin olunur.

Müzakirə modeli

I Forumdan fərqli olaraq, birgə müzakirələrə yalnız DAAB üzvlərinin deyil, həm də AMEA Prezidentinin və rektorların hər birinin 20-yə qədər əsas aparıcı əməkdaşının (driving force) cəlb edilməsi tövsiyə olunur. Bu yanaşma müzakirələrin daha məqsədyönlü və nəticəyönümlü təşkilinə xidmət edəcəkdir.

Birgə müzakirələrin müxtəlif ixtisaslara malik iştirakçıların — yerli mütəxəssislər və DAAB üzvləri — qarışıq tərkibdə formalaşdırılmış masalar ətrafında, əvvəlcədən müəyyən edilmiş konseptual mövzular üzrə aparılması nəzərdə tutulur.

Diqqət! Aşağıda təqdim olunan mövzular yalnız nümunə xarakteri daşıyır. Zərurət yarandığı halda alternativ mövzular da müəyyən edilə bilər. İdarə Heyəti üzvlərinin, eləcə də universitet və AMEA nümayəndələrinin konseptual mövzular üzrə öz təkliflərini verməsi məqsədəuyğundur.

Konseptual mövzular

Mövzular yığcam şəkildə

A. Rəqəmsal texnologiyalar və ağıllı sistemlər
Süni intellekt, verilənlər elmi və ağıllı infrastrukturun inkişafı.
B. Təhsil və akademik inkişaf
Təhsil sisteminin modernləşdirilməsi və universitetlərin beynəlxalq rəqabət qabiliyyətinin artırılması.
C. Səhiyyə və həyat elmləri
Biotibbi tədqiqatlar, sağlamlıq məlumatları sistemləri və genomika sahəsinin inkişafı.
D. Enerji və ətraf mühit
Yaşıl enerji, dayanıqlı inkişaf və ekoloji bərpa istiqamətləri.
E. Mədəniyyət və dil texnologiyaları
Rəqəmsal irs, dil resursları və elmi-mədəni platformaların inkişafı.
F. Elm siyasəti və maliyyələşmə
Tədqiqatın maliyyələşdirilməsi, institusional mexanizmlər və diaspor potensialının inteqrasiyası.
Konseptual mövzular

Mövzular daha detallı şəkildə

A. Rəqəmsal texnologiyalar və ağıllı sistemlər

Süni intellekt, verilənlər elmi və ağıllı infrastrukturun inkişafı; böyük verilənlər analitikası; bulud və yüksək məhsuldarlıqlı hesablama; rəqəmsal əkizlər; 5G/6G və gələcək kommunikasiya texnologiyaları; ağıllı şəhər və kənd konsepsiyaları; IoT və Sənaye 4.0 həlləri; kvant texnologiyalarına hazırlıq; kibertəhlükəsizlik və milli rəqəmsal dayanıqlılıq.

B. Təhsil və akademik inkişaf

Təhsil sisteminin modernləşdirilməsi; universitetlərin qlobal reytinq strategiyaları; rəqəmsal təhsil və hibrid öyrənmə modelləri; süni intellekt dəstəkli fərdiləşdirilmiş təhsil; ömürboyu öyrənmə və mikrosertifikatlar; akademik liderliyin inkişafı; beynəlxalq ikili diplom və ortaq proqramlar; tədqiqat yönümlü universitet modelinin qurulması; elmi etik standartlar və açıq elm siyasətləri.

C. Səhiyyə və həyat elmləri

Biotibbi tədqiqatlar və genomika; milli sağlamlıq məlumat sistemləri və elektron səhiyyə; fərdiləşdirilmiş tibb; süni intellekt əsaslı diaqnostika; bioinformatika və biotexnologiya; dərman tədqiqatları və klinik sınaqlar infrastrukturu; ictimai səhiyyə və epidemioloji modelləşdirmə; yaşlanan əhali üçün tibbi innovasiyalar; rəqəmsal sağlamlıq və telemedicina.

D. Enerji və ətraf mühit

Yaşıl enerji strategiyaları; bərpa olunan enerji mənbələri; enerji saxlama texnologiyaları; smart-grid sistemləri; iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə və adaptasiya; karbon neytrallığı siyasətləri; su resurslarının idarə olunması; dairəvi iqtisadiyyat; müharibədən təsirlənmiş ərazilərin ekoloji bərpası; davamlı şəhərsalma və ekoloji monitorinq.

E. Mədəniyyət, dil və rəqəmsal irs

Rəqəmsal mədəniyyət platformaları; milli irsin rəqəmsallaşdırılması; süni intellekt əsaslı dil texnologiyaları; kütləvi tərcümə sistemləri; rəqəmsal humanitar elmlər; qlobal Azərbaycan mədəniyyətinin təşviqi; media və informasiya savadlılığı; kreativ sənayelər və mədəni iqtisadiyyat; virtual muzeylər və artırılmış reallıq tətbiqləri.

F. Elm siyasəti, maliyyələşmə və diaspor inteqrasiyası

Milli elm fondunun yaradılması və beynəlxalq modellər; innovasiya və startap ekosistemi; texnologiya transferi və sənaye–universitet əməkdaşlığı; qrant mexanizmləri və birgə beynəlxalq layihələr; elmi diplomatiya və beynəlxalq şəbəkələşmə; diaspor alimlərinin sistemli inteqrasiyası; beyin axınının qarşısının alınması və geri dönüş proqramları; intellektual mülkiyyət hüquqları və rəqəmsal hüquqi çərçivə; elmin idarə olunmasında verilənlərə əsaslanan qərarvermə.

Logistika

Yekun iclas və koordinasiya

Yekun iclasın bütün qrupların eyni məkanda iştirakı ilə keçirilməsi forumun nəticəliliyinin artırılması və qəbul olunan qərarların vahid şəkildə təqdim olunması baxımından əsas şərtlərdən biridir.

İştirakçıların universitet və ya AMEA məkanlarına yönləndirilməsi əlavə vaxt itkisinə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən, daha səmərəli yanaşma kimi, DAAB üzvlərinin və yerli tərəfdaşların — əsas aparıcı qüvvə (driving force) qruplarının — bütün müzakirələri forumun keçirildiyi məkanda davam etdirməsi məqsədəuyğun hesab olunur. Bu yanaşma logistikanın sadələşdirilməsinə və işçi qruplar arasında koordinasiyanın gücləndirilməsinə xidmət edir.